Blog naukowy. Zdobądź wiedzę z języków obcych, jazdy na łyżwach...

DROGA KU PSYCHOLOGII OCEN

Psychologiczna problematyka ocen kształtowała się do niedawna – zarysowo rzecz biorąc – w sposób następujący. Najpierw, jeszcze w ubiegłym wieku, psycholodzy zauważali badawczo „proste” uczucia, towarzyszące wrażeniom i „odpowiedzialne” za „proste” reakcje estetyczne. Teoretycznie rzecz związana była z tzw. psychofizyką i z zasadą paralelizmu psychofizycznego. W kręgu tej problematyki zrozumiałe są badania Helmholtza, Stumpfa, Lippsa i innych twórców psychologii eksperymentalnej, dotyczące składników przeżyć estetycznych. Niełatwo zastosować pojęcie „oceny” (oceniania, wartościowania) do owych badań, ale bez wątpienia na drodze tychże pojęcie to z czasem zaczęło występować.

Stało się tak częściowo w ramach wielkiego ruchu naukowego i praktycznego w psychologii bieżącego wieku, związanego z testami, a zwanego niekiedy u nas (potocznie) „testologią”. Twórcy testów nastawieni byli początkowo na poznawanie inteligencji ogólnej i wyników nauczania szkolnego, jednakże niejako mimochodem opracowywali również zadania, wymagające ocen. Tego rodzaju zadania zawierają m.in. tzw. skale inteligencji, oparte na klasycznym teście Bineta z r. 1905. Zadania te „apelowały” do zdrowego rozumu, mniej lub więcej na tle przekonań o różnicach wartości (postępowania rozsądnego a głupiego).

Bliżej pojęć oceny i wartości, względnie odpowiedniej problematyki, znalazły się badania nad zainteresowaniami i postawami. Przez zainteresowania rozumie się zwykle „pogotowie” do poznawania bądź (lub również) do praktycznego zajmowania się wybiórczo określonym zakresem przedmiotów lub zjawisk: np. przedmiotem nauczania szkolnego. Przez postawy – chwilowe lub dłużej trwające, czy utrwalone, nastawienia pozytywne lub negatywne do określonych ludzi, stosunków międzyludzkich, niekiedy również do rzeczy, dzieł itp. Na planie pierwszym – do ludzi. W wypadku nastawień pozytywnych postawy są mniej lub bardziej tożsame z zainteresowaniami. Zarówno postawy jak i zainteresowania mają swoje „zaplecze” uczuciowe, w zasadzie tak samo jak oceny. Znaczy to, że związane są z osobistym „światem” wartości. Zaczęto skupiać się na nich badawczo, gdy w orbitę zainteresowań naukowych psychologów weszła problematyka osobowości (przy czym inteligencja ogólna – przedmiot badań „testologów” – zajęła miejsce jednego z wielu składników osobowości).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.