Blog naukowy. Zdobądź wiedzę z języków obcych, jazdy na łyżwach...

Romantyzm

Podobnie uczącym się czterech zasadniczych praw dialektyki nie radzę w kółko ich klepać. Inteligentniejszym i ekonomiczniejszym postępowaniem będzie uświadomienie sobie, że są one rozwinięciem pojęcia „ruchu”. Dialektyka bada wszystkie zjawiska w ich dynamice. Ta dynamika ma. jakby dwa aspekty: zewnętrzny i wewnętrzny: zewnętrzny wyraża się we wzajemnym powiązaniu i współzależności zjawisk, a wewnętrzny przedstawia obraz tkwiących w zjawiskach sprzeczności. Pojęcie ruchu wiąże się z pojęciem postępu. Jak się ten postęp odbywa? Poprzez nagromadzenie ilościowe prowadzące do skoku jakościowego.

Przy nauce z notatek duże znaczenie ma przejrzystość uwidocznionego w nich planu. Rozdziały, punkty i podpunkty powinny być graficznie uwypuklone i konsekwentnie oznaczane. Weźmy dla przykładu parę następujących zdań:

Romantyzm we wszystkich dziedzinach wyraża stan dynamiczny, klasycyzm – statyczny. Klasycyzm to symetria, spokój, równowaga, ale też schematyzowa- nie, dogmatyzm, z czego też z czasem musi wyniknąć kostnienie, zamieranie. Klasycyzm staje u kresu epok rozwoju: romantyzm ożywia wówczas jednostki, narody, klasy, „nowości potrząsa kwiatem”, wzywa do „ruszenia z posad bryły świata”. Te same systemy myślowe i życiowe zestarzawszy się zatracają cechy najwyższej swej żywotności: uczucie religijne przemienia się w kościół, sztuka w wirtuozostwó, rewolucjonizm społeczny w hierarchię i dogmaty (…)1

– Dynamika romantyzmu a statyka klasycyzmu.

– a) Cechy klasycyzmu.

– b) Tendencje klasycyzmu.

– c) Ustawienie klasycyzmu w epokach.

– d) Rola romantyzmu w epokach zamierania.

– e) Starzenie się idei (przykłady).

– Co wyraża romantyzm i klasycyzm?

– a) Jakie są cechy klasycyzmu?

– b) Jakie są tendencje klasycyzmu?

– 1 W. Feldman: Współczesna literatura polska. Gebethner 1 Wolif, Warszawa 1924: s. 405.

– c) Jakie jest miejsce klasycyzmu w epokach rozwoju?

– d) Jaka jest rola romantyzmu w epokach zamierania?

– e) Jak starzeją się idee?

– Romantyzm to dynamika, klasycyzm to statyka.

– a) Klasycyzm to spokój.

– b) Klasycyzm grozi dogmatyzmem, sztywnieniem, zamieraniem.

– c) Klasycyzm staje u kresu epok.

– d) Romantyzm ożywia.

– e) Systemy starzeją się i kostnieją.

Opracowywanie notatek

Przy opracowywaniu notatek najwłaściwszy jest plan ujęty w formę twierdzeń. Plan taki spełnia doniosłe zadanie grupowania informacji podrzędnych wokół podstawowych. Tak utrwalony materiał daje się stosunkowo łatwo odtwarzać, bo przy odtwarzaniu szczegółów z dużą pomocą pamięci przychodzi rozumowanie, rozwijające ogólniejsze twierdzenia. Przyjemnie mi, że w tym kontekście mogę zacytować polskiego filozofa, który już w 1876 r. (porównując umysłowość ojca i syna Lesage) pisał:

W skłonnościach albowiem ojca i syna wielka zachodziła sprzeczność. Starzec wiele miał nauki, lecz jego wiadomości z samych tylko składały się faktów, które rzadko wiązał rozumowaniem, bo nie miał wielkiego w ogólnych wyobrażeniach upodobania: przeciwnie syn jego za młodu lubił nabyte wiadomości do ogólnych przywodzić wyobrażeń, i nie przestając na zbieraniu licznych faktów, szukał zachodzącego między nimi związku. Ta skłonność powstała w nim ze słabej nader pamięci: lękając się bowiem, aby wyrazy i odpowiadające im wyobrażenia nie zacierały się w jego pamięci, szukał stałych między nimi związków. W sta- , rości nawet unikał pilnie wszystkiego, co by popsuć mogło zaprowadzony w myślach porządek, zastępując bardzo kunsztownie pracę w przypominaniu sobie wiadomości luźnych, logicznym pasmem działań umysłowych. Historia jego umysłu jasno wyświeca zachodzącą między pamięcią a wyobrażeniami umysłowymi zawiłość i pokazuje, że wyobrażenia ogólne mogą w pewnym względzie brakowi pamięci zaradzić. Wiadomość albowiem szczegółów pod ogólne podciągnięta wyobrażenia łatwiej odradza się w pamięci (…) Dla ulżenia pamięci, nad którą żadnego nie miał władania, we wszystkie myśli swoje wielką regularność i porządek zaprowadzałl.

Na zakończenie rozdziału przypominam porównanie pamięci do archiwum. Konsekwentna organizacja, wzorowy ład i logiczny system – to konieczne warunki jej usługowej wartości. Dlatego nowych wiadomości ‚ nie wolno rzucać „na kupę”. Nauka jest wiedzą usystematyzowaną, a nie przypadkowo zebranymi i niechlujnie zmagazynowanymi informacjami. Uczenie się nie jest „kuciem”, lecz wiązaniem wiadomości w system wiedzy.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.